RINGTUTE NEIH INTAWM


Ringtute Neih Intawm

An zinga pakhat mahin an sum neih, “Ka ta bik a ni,” an ti lo;
thil zawng zawng an intawm zawk thin… (T.T. 4:32-37)


            Tun lai khawvel hmasawnnain a ken tel chu kawng engkimah mahni tana chakai khawrh hi a ni. Mahni ngaiha dik hi a dik ber, a tha ber a, khawvel pumpui huapa tehfung tlungtling pakhat mah a awm thei lo, tu dang mah ngaihsak a tul lo va, mahni kan pawimawh, mahni inhaivur a tul, I vengte ngaihsak suh, nangmah inchawimawi rawh’ tih hi a ni tawp mai a. A thu ken chu a khin nalh nalh hle mai. He ngaihdan hian kohhran chhungah pawh bu a lo khuar fe tawh niin a lang. Ram pawn lam atanga kan sum hmuhte chu kan insem darh fai vek zel a. Sinod sum phut leh Sinod-a sum chhun tur zat bithliah kan pek danah te, buhfaitham sum, sawsaitia sawma pakhat leh thilpek dang dang kan pek chhuah dan te hi “a tunlai ang reng hle” tawh a.
  1. “Tun lai takin” kan indawr tawn
Tun lai taka indawr-tawn tih hian thawhhona lama kan tanrual lohzia leh inpumkhat lohzia a thai lang a. Hei hian bial chhung rawngbawlna pawh a nghawng thui hle. Liderin a bial membarte dinhmun a  hriatpui ta meuh lo va, thenawmte an harsat leh harsat loh pawh kan inngaihsak pha tawh lo chu a ni ta ber mai. Chung lama rorèl chu a rêltute zinga tél vè ngeiten, hnuai lama an awmna lokel emaw  bial emawa rorèlnaah ngaihdan dangin an kalh leh daih thei a.

Dikna tel lo rorèlna chuan kohhranah hmun a chang sâng tawh khawp mai a. Hei hian roreltute nun a zem chhuak a, seol hruaihrualin thihna fate a phûar bet tlat ang hian thuneihna hlèta lâm kual zak zaktute chu a phuar bèt tlat a ni. Krista chu kohhran lu a nih hre chang zo tawh lovin, kohhran lu ber nih an chuh ta thin a. Chutia kohhran lu ber nihna nena hma an han lak meuh chuan kohhran rorel loh pawh minit buah an chuantir ngam ta zel a. An rilrem vak loh zâwng emaw an tuipui vat loh rorèl bawhzuina kawngah erawh chuan an insawi haihawt  leh ang reng si a. He “tunlai hri” páitute nunah hian engemaw “riau bikna” a awm a. An duhdan chauh tha an ti a, an dah lal bawk a. He an “bik riau-na” avang hian an lungtluk loh chang apiangin “ ka inkhawm lo mai ang” “sawma pakhat ka pe tawh lo vang” “ka hnatlang lo vang” “ruai chu ka theh ve lo mai ang” tih tawngkamte hi a thunawn angin an vawrh lar thin.

  1. Neih intawm
Jerusalem kohhran khan tirhkohte kaihhruaina hnuaiah an neih zawng zawng an intawm vek a. Pentecost nia Thlarau Thianghlim a lo thlen khan membar 120 an ni a, kha mi ni khan Tirhkoh Petera sarmon zawhah ring thar mi 3000 laiin an belh a. “A chhandam mekte chu Lalpanin an hnenah ni tin a teltir zel thin.” (2:47) Isua thawhleh thu an hrilh avanga Petera leh Johana lunginah ni khat leh zan khat an tantir hnu khan ring thar patling hlir sangnga an pung leh a (4:4).Tichuan ni tin Thlarau Thianghlim zarah kohhran member an pung zel a ni. Kohhran membar sing chuang zet chuan neih zawng zawng intawmin, "ka ta bik a ni" tia inlakhranna thinlung tel hauh lova, kohhran nun an lo hmang thei kha an fakawm tak meuh a ni. Mi tinin an mamawh tawk ang zelin an sem thin a, tlachham tumah an awm lo (4:34). Kohhran chu a nung em em a ni.

An thil neih sa kha a tam emaw a tlem emawah an buai lo. Mi tinin an neih ang ang kha ui lo leh zep hauh lovin an hralh a, tirhkohte ke bulah an rawn la khawm thin; lo neiin lo, In neiin in an hralh a. Khatia neih intawm dan kalhmang kha Jerusalem kohhranin a hun laia insuihkhawmna leh lungrualna atan tha ber leh hmantlat bera an neih a nih hmel. He kalhmang hi kohhran chhunga rethei, fahrah leh hmeithai te chhawmdawlna kawng tha tak a nih bakah mihring leh mihring inkara inthlauhthlakna a hrut man. Tichuan rethei leh hausa te chu tual khatah an leng dial dial ta a ni.

Neih intawm pawlisi-ah thil hlu tak inphûm a awm, chu chu "ka ta bik a ni" an ti lo hi a ni. Mihring, duhamna neia piang hian he rilru duhawm tak hi engtin nge a neih theih tak tih hi ngaihtuah tham a ni. Ta bik hauhna rilru vervek tel lova neih intawm theihna bul chu, 'ringtute inhmangaihtawnna leh inrintawnna' hi a ni. "Inhmangaihtawnna leh inrintawnnaah chuan dikna nun a awm a, chu dikna nun atang chuan mi dang duhsakna leh lainatna thinlung a lo par chhuak thin a ni. Tin, Jerusalem kohhrana ringtute khan khawvelah 'saruak maia lo piang an nihzia an inhre chiang hlein a lang.' Neih sa nei hauh lovin kan lo piang a, tuna kan neih ro thil, silhfen , zir thiamna zawng zawngte, leh kan in leh lo zawng zawngte hi Siamtu Pathianin a thlawna min pek vek a ni a. Thlanmual thleng daih tura taten min kawltir chu a ni.

Tun lai kohhran dinhmunah ta bik awm lova neih intawm pawlisi hi hmang dawn ta ila, a thawh hlawk deuhten harsatna kan tawk mai thei; neih intawm pawlisi hman lohna kohhran pawl pakhat khatah pem chhuah hial an duh lo'ing tih a sawi theih loh. Kum 2009 hian Tamu distikah membar 3418, Letpanchaungah 1554, leh Tahanah 8767 kan awm a. Distik huapin neih intawm dawn ta ila a harsa ang em? Kan harsatna ber tur chu khaw dang danga kan awm vang chauh hi a ni ang. Khatih lai kha chuan ringtute kha Jerusalemah chauh an la awm khawm rih a.Tihduhdahna avanga khaw hrang hranga an awm darh hnuah erawh chuan an neih intawm dan a lo dang chho ta a ni. Jerusalem kha an hmunpui ber (Hetkuatar) a ni a; Korinth khua kha an Hetkuatar té (sab-hetkuater) a ni kan ti thei ang. An harsatna kawng tinrengah an theih tawk theuh chhuahin an intanpui thin a. Thurin leh inkaihhruai dan chungchangah pawh Jerusalem khawmpui te buatsaihin an rel fel thin a ni. Chuvangin  Thuthlung Thar kohhran khan "hmun khata insuihkhawmna (centralization) inawp dan an hmang a ni.

Sawiho tur:
  1. Thuthlung Thar kohhran membar tipungtu kha Thlarau Thianghlim a ni a. Ring thar an pung a ni. Tun laiah a hming maia kristiante hi Isua hun laia Judahote ang kha an ni tawh mai ang em? “Ring thar” kan tih hian tute nge, khawia mite nge a huam?

No comments:

Post a Comment