Ringtute Neih Intawm
An zinga pakhat mahin
an sum neih, “Ka ta bik a ni,” an ti lo;
thil zawng zawng an
intawm zawk thin… (T.T. 4:32-37)
Tun lai khawvel hmasawnnain a ken tel
chu kawng engkimah mahni tana chakai khawrh hi a ni. Mahni ngaiha dik hi a dik
ber, a tha ber a, khawvel pumpui huapa tehfung tlungtling pakhat mah a awm thei
lo, tu dang mah ngaihsak a tul lo va, mahni kan pawimawh, mahni inhaivur a tul,
I vengte ngaihsak suh, nangmah inchawimawi rawh’ tih hi a ni tawp mai a. A thu
ken chu a khin nalh nalh hle mai. He ngaihdan hian kohhran chhungah pawh bu a
lo khuar fe tawh niin a lang. Ram pawn lam atanga kan sum hmuhte chu kan insem
darh fai vek zel a. Sinod sum phut leh Sinod-a sum chhun tur zat bithliah kan
pek danah te, buhfaitham sum, sawsaitia sawma pakhat leh thilpek dang dang kan
pek chhuah dan te hi “a tunlai ang reng hle” tawh a.
- “Tun lai takin” kan indawr tawn
Tun lai
taka indawr-tawn tih hian thawhhona lama kan tanrual lohzia leh inpumkhat
lohzia a thai lang a. Hei hian bial chhung rawngbawlna pawh a nghawng thui hle.
Liderin a bial membarte dinhmun a
hriatpui ta meuh lo va, thenawmte an harsat leh harsat loh pawh kan
inngaihsak pha tawh lo chu a ni ta ber mai. Chung lama rorèl chu a rêltute
zinga tél vè ngeiten, hnuai lama an awmna lokel emaw bial emawa rorèlnaah
ngaihdan dangin an kalh leh daih thei a.
Dikna
tel lo rorèlna chuan kohhranah hmun a chang sâng tawh khawp mai a. Hei hian
roreltute nun a zem chhuak a, seol hruaihrualin thihna fate a phûar bet tlat
ang hian thuneihna hlèta lâm kual zak zaktute chu a phuar bèt tlat a ni. Krista
chu kohhran lu a nih hre chang zo tawh lovin, kohhran lu ber nih an chuh ta
thin a. Chutia kohhran lu ber nihna nena hma an han lak meuh chuan kohhran
rorel loh pawh minit buah an chuantir ngam ta zel a. An rilrem vak loh zâwng
emaw an tuipui vat loh rorèl
bawhzuina kawngah erawh chuan an insawi haihawt
leh ang reng si a. He “tunlai hri” páitute nunah hian engemaw “riau
bikna” a awm a. An duhdan chauh tha an ti a, an dah lal bawk a. He an “bik
riau-na” avang hian an lungtluk loh chang apiangin “ ka inkhawm lo mai ang”
“sawma pakhat ka pe tawh lo vang” “ka hnatlang lo vang” “ruai chu ka theh ve lo
mai ang” tih tawngkamte hi a thunawn angin an vawrh lar thin.
- Neih intawm
Jerusalem
kohhran khan tirhkohte kaihhruaina hnuaiah an neih zawng zawng an intawm vek a.
Pentecost nia Thlarau Thianghlim a lo thlen khan membar 120 an ni a, kha mi ni
khan Tirhkoh Petera sarmon zawhah ring thar mi 3000 laiin an belh a. “A
chhandam mekte chu Lalpanin an hnenah ni tin a teltir zel thin.” (2:47) Isua
thawhleh thu an hrilh avanga Petera leh Johana lunginah ni khat leh zan khat an
tantir hnu khan ring thar patling hlir sangnga an pung leh a (4:4).Tichuan ni
tin Thlarau Thianghlim zarah kohhran member an pung zel a ni. Kohhran membar
sing chuang zet chuan neih zawng zawng intawmin, "ka ta bik a ni" tia
inlakhranna thinlung tel hauh lova, kohhran nun an lo hmang thei kha an fakawm
tak meuh a ni. Mi tinin an mamawh tawk ang zelin an sem thin a, tlachham tumah
an awm lo (4:34). Kohhran chu a nung em em a ni.
An
thil neih sa kha a tam emaw a tlem emawah an buai lo. Mi tinin an neih ang ang
kha ui lo leh zep hauh lovin an hralh a, tirhkohte ke bulah an rawn la khawm
thin; lo neiin lo, In neiin in an hralh a. Khatia neih intawm dan kalhmang kha
Jerusalem kohhranin a hun laia insuihkhawmna leh lungrualna atan tha ber leh
hmantlat bera an neih a nih hmel. He kalhmang hi kohhran chhunga rethei, fahrah
leh hmeithai te chhawmdawlna kawng tha tak a nih bakah mihring leh mihring
inkara inthlauhthlakna a hrut man. Tichuan rethei leh hausa te chu tual khatah
an leng dial dial ta a ni.
Neih
intawm pawlisi-ah thil hlu tak inphûm a awm, chu chu "ka ta bik a ni"
an ti lo hi a ni. Mihring, duhamna neia piang hian he rilru duhawm tak hi
engtin nge a neih theih tak tih hi ngaihtuah tham a ni. Ta bik hauhna rilru
vervek tel lova neih intawm theihna bul chu, 'ringtute inhmangaihtawnna leh
inrintawnna' hi a ni. "Inhmangaihtawnna leh inrintawnnaah chuan dikna nun
a awm a, chu dikna nun atang chuan mi dang duhsakna leh lainatna thinlung a lo
par chhuak thin a ni. Tin, Jerusalem kohhrana ringtute khan khawvelah 'saruak
maia lo piang an nihzia an inhre chiang hlein a lang.' Neih sa nei hauh lovin
kan lo piang a, tuna kan neih ro thil, silhfen , zir thiamna zawng zawngte, leh
kan in leh lo zawng zawngte hi Siamtu Pathianin a thlawna min pek vek a ni a.
Thlanmual thleng daih tura taten min kawltir chu a ni.
Tun lai
kohhran dinhmunah ta bik awm lova neih intawm pawlisi hi hmang dawn ta ila, a thawh
hlawk deuhten harsatna kan tawk mai thei; neih intawm pawlisi hman lohna
kohhran pawl pakhat khatah pem chhuah hial an duh lo'ing tih a sawi theih loh. Kum 2009 hian Tamu distikah membar 3418, Letpanchaungah 1554, leh Tahanah 8767 kan
awm a. Distik huapin neih intawm dawn ta ila a harsa ang em? Kan harsatna ber
tur chu khaw dang danga kan awm vang chauh hi a ni ang. Khatih lai kha chuan
ringtute kha Jerusalemah chauh an la awm khawm rih a.Tihduhdahna avanga khaw
hrang hranga an awm darh hnuah erawh chuan an neih intawm dan a lo dang chho ta
a ni. Jerusalem kha an hmunpui ber (Hetkuatar) a ni a; Korinth khua kha an
Hetkuatar té (sab-hetkuater) a ni kan ti thei ang. An harsatna kawng tinrengah
an theih tawk theuh chhuahin an intanpui thin a. Thurin leh inkaihhruai dan
chungchangah pawh Jerusalem khawmpui te buatsaihin an rel fel thin a ni.
Chuvangin Thuthlung Thar kohhran khan
"hmun khata insuihkhawmna (centralization) inawp dan an hmang a ni.
Sawiho tur:
- Thuthlung Thar kohhran membar tipungtu kha Thlarau Thianghlim a ni a. Ring thar an pung a ni. Tun laiah a hming maia kristiante hi Isua hun laia Judahote ang kha an ni tawh mai ang em? “Ring thar” kan tih hian tute nge, khawia mite nge a huam?
No comments:
Post a Comment